Sign up with your email address to be the first to know about new products, VIP offers, blog features & more.

“STAJ” zorlu bir viraj…

Yazar Yayınlanan , 0

halitkaya

Staj

  1.  Herhangi bir mesleği edinecek kimsenin geçirdiği uygulamalı öğrenme dönemi.
  2. Bir kimsenin meslek bilgisini daha da artırmak, becerisini daha da geliştirmek için, çalıştığı kurumun, kuruluşun değişik bölümlerinde çalışarak geçirdiği dönem.

Staj, tanımda da yazıldığı üzerine öğrencilerin dersler de gördüğü teorik bilgilerin pratik anlamda tecrübe kazanmak adına yaptıkları eylemlerdir.  Staj dönemi, staj yerinin bulunması öğrenciler için zorlu bir sürecin başlangıcıdır. Bu süreçte onlarca yere başvuru yapılır. Bu başvuruların birçoğu ya kontenjan olmadığında, ya da stajyer istihdamı yapılmadığından olumsuz sonuçlanır.

Stajyer olarak bir yer bulduğunuzda bu sefer de gerçekten yapmanız gereken işlerin dışında çok alakasız işler ile uğraşma durumu ile karşılaşılabiliyor. Bunlardan en alakasızları; Çay getir götür işleri, ofis veya büro temizliği, diğer çalışanların şahsi işleri bunlardan sadece bir kaçı…

Birçok öğrencimiz yapılan başvurular sonrasında kendilerine olumlu veya olumsuz dönüş yapılmamasından şikâyetçi. Maalesef ülkemizde geri bildirim kültürü çok yetersiz olduğu için, bir insan için çok önemli olan bir konu bir başkası için önem arz etmediği durumlarda çoğu kez yaptığınız başvuru veya gönderdiğiniz mail ne yazık ki DELETE tuşuna havale ediliyor.

Bununla birlikte “Gönüllü Stajyerlik” ile ilgili başvuru yapan arkadaşların zorunlu staj kapsamı dışında başvuru kabullerinin şirketler tarafından onaylanması çok zor. Çünkü Gönüllü Stajyerlik, staj yaptığınız o şirkete yapılacak bir teftiş esnasında kabul görmüyor. Gönüllü Stajyer sigortasız işçi sayılıyor. Şirketlerde, 1-2 ay stajyer olarak çalışacak öğrencilere maliyet oluşturduğu için sigorta başlangıcı yapmıyor.

31 Mayıs 2006 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 5’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükümlerine göre; 5 Mayıs 1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrencilere ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanmaktadır.

Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılığın başlangıç süresi, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 38 ‘nci maddesinde açıklanmış; “ memleket meselesi” olarak nitelendirilen meslek okullarında eğitim gören aday çırak, çırak veya staj yapan öğrenciler kapsam dışında bırakılmıştır.

Yine aynı kanunun 41’nci maddesinde sigortalıların borçlanabileceği süreler belirtilirken doğum, askerlik, doktora ve uzmanlık öğrenimi, avukatlık stajı, hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri gibi süreler borçlanma kapsamına dahil edilmiş, aday çıraklık, çıraklık veya staj süreleri boyunca üretime ve hizmete katkıda bulunan, işletmelere katma değer sağlayan öğrenciler bu uygulamada da kapsam dışında bırakılmıştır.

Mesleki Eğitim Kanunu’nda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası yaptırılıyor. Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanıyor. Staj sırasında yapılan bu sigorta, adından da anlaşılacağı gibi staj yapan öğrenciye iş kazası ve meslek hastalığına karşı koruma sağlıyor.

KİMLER STAJYER STATÜSÜNDEDİR? HANGİ STAJYERLER SGK’YA TABİDİR.

Teorik eğitimleri desteklemek ve mesleki anlamda pratik bilgiyi desteklemek için sürdürülen faaliyete staj denir. Bu sürece dâhil olan kişiye ise stajyer denir. Stajyerler gönüllü ve zorunlu olmak üzere ikiye ayrılır.

Gönüllü stajlar, okulların zorunluluk bildirmediği ve not bazında değerlendirilmeyen stajlardır. Bu stajyerler okulları zorunlu tutmadığı halde meslek öğrenmek, tatil günlerini değerlendirmek, tecrübe edinmek amacıyla şirketlerde staj yaparlar.

Zorunlu stajlar, okul tarafından zorunlu olarak yaptırılan, not sistemine dâhil edilen ve sigortalılığı okul tarafından desteklenen stajlardır. Bağlı bulundukları okulların/bölümün/mesleğin bir gereği olarak belirlenen dönem aralığında stajlarını zorunlu olarak gerçekleştirirler.

Kişi ister zorunlu ister gönüllü olarak staj yapsın sigortalı olarak gösterilmek zorundadır.

ZORUNLU STAJYER VE GÖNÜLLÜ STAJYERLİK ARASINDA Kİ FARK NEDİR?
  •  Zorunlu stajda SGK işe giriş bildirgesi okul tarafından 19-stajyer sigortalılık kodu ile, gönüllü stajda SGK işe giriş bildirgesi işveren tarafından 1-Tüm Sigorta kollarına tabi sigortalılık kodu ile yapılır, normal çalışanlar gibi işlem yapılır.
    •    Zorunlu stajda stajyere ödenen ücretten hiçbir yasal kesinti yapılmaz, gönüllü stajyerin almış olduğu ücret tüm yasal kesintilere tabidir.
    •    Zorunlu stajda emeklilik primi ödenmediğinden staj dönemi sigorta başlangıç tarihi kabul edilmez, prim gün sayısı dikkate alınmaz. Gönüllü stajda prim ödemeleri yapıldığında ödenen prim gün sayıları emeklilik hesaplamasında dikkate alınır.
    •    Zorunlu stajda 3308 Sayılı kanun kapsamına girmeyen ve de mesleki eğitim görmeyen bir öğrenciye ücret ödeme zorunluluğu yoktur, gönüllü stajda normal çalışan olarak göründüğünden en az asgari ücret ödemesi yapılması gerekir.
    •    Zorunlu stajyerler, sadece Kısa Vadeli Sigorta Kolları kapsamında sigortalanırlar. Kısa vadeli sigorta kolları ise İş Kazası ve Meslek Hastalıkları, Hastalık ve Analık durumlarını kapsamaktadır. Gönüllü stajyerler, normal bir çalışan gibi sigorta girişi yapıldığı için Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi – Uzun Vadeli Sigorta Kolları Primi – Genel Sağlık Sigortası primi gibi tüm sigorta kollarına dahildir.
STAJYERLERE ÜCRET ÖDENMESİ ZORUNLU MUDUR?

Zorunlu stajyer olan üniversite öğrencilerine ücret ödenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. İş yerinin ücret ödemeyi tercih etmesi durumunda ise stajyerin alacağı ücretten Gelir Vergisi ve Damga Vergisi kesilmesi gerekir. Bu durum sadece teknik eğitim veren yükseköğretim kurumları için farklılık gösterir. Bu okullarda öğrenim gören kişilere staj yapması halinde, yirmi ve üzeri personeli olan iş yerleri tarafından en az aylık net asgari ücretin %30’u, yirmi kişiden az personeli olan iş yerleri ise en az aylık net asgari ücretin %15’ i kadar ücreti ödemekle yükümlüdür ve bu kişiler için vergi kesintisi yapılmamaktadır. Fakat belirlenen ücretlerin asgari ücretin %30’unu aşması durumunda aşan kısımlar vergiye tabi olacaktır.

 İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK YÖNÜNDEN STAJYERLERİN DURUMU

6331 Sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu Madde 2’de de belirttiği gibi, bu kanun kapsamına çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın dâhil edilmiştir. Aynı kanunun 6. Maddesi 4. Bendinde belirtildiği üzere Stajyer ve Çıraklar, İş sağlığı ve güvenliği kapsamını belirleyen çalışan sayısını etkilememektedir.

“ (4) (Ek: 10/9/2014-6552/16 Md.) Birinci fıkranın (a) bendine göre yapılacak görevlendirme süresinin belirlenmesinde 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki öğrenci statüsünde olan çırak ve stajyerler, çalışan sayısının toplamına dâhil edilmez.”
Burada bahsedilen stajyer zorunlu stajyerler için geçerlidir, gönüllü olarak stajyerler normal çalışan statüsünde değerlendirilecektir.

STAJ SÜRELERİNİN EMEKLİLİĞE ETKİSİ

Yasal düzenlemeler gereği zorunlu staj döneminde Kısa Vadeli Sigorta Kolları olarak adlandırılan İş Kazası, Meslek Hastalığı ve Hastalık Sigortası Primi ödenmektedir. Bu sigorta staj yapan öğrenciye yalnızca iş kazası ve meslek hastalığına karşı koruma sağlamaktadır. Fakat emeklilik hesaplamalarında Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası Primini kapsayan Uzun Vadeli Sigorta Kolları dikkate alınmaktadır.Zorunlu stajyerlerin bu sigorta kolu kapsamı dışında kalmaları nedeniyle, emeklilik hesaplanmasında primi ödenmeyen bu süreler hizmet olarak değerlendirilmemekte, sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilmemektedir.

Staj zorunluluğu olmayan, gönüllü stajyerlerin staj dönemleri ise, normal çalışan statüsünde değerlendirilmekte ve tüm sigorta kollarına tabi tutulmaktadır. Emeklilik hesaplanmasında bu süreler dikkate alınmakta ve sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilmektedir.

Ülkemizde staj başvurularına son derece profesyonel yaklaşan, her yıl belli bir oranda kontenjan ayıran ve eğitim odaklı staja önem veren birçok yerli ve yabancı firma mevcuttur. Bu tür firmalarda stajyer olmak kısmen zorda olsa tabi ki imkânız değildir. Bazı firmalar ise, yıllın belli zamanlarında stajyer alımları noktasında ilana çıkmaktadır.

Sonuç itibariyle, Staj dönemlerini zorlu geçirmemek adına, staj başvuruları ile ilgili olarak başvuru başlangıç tarihini beklemeden önce gerekli ön görüşmeleri yapmakta fayda var. Stajyer olarak bir firmada çalışmaya başladıysanız işi severek yapınız. Size verilen görevleri en iyi şekilde yapmak adına gayret gösteriniz. Staj esnasında göstereceğiniz performans işveren tarafından takdir edilir ise bu sizin okul bitiminde hemen bir iş sahibi olmanıza katkı sağlayacaktır. Yani kısacası, kendinizi sevdirin 🙂 Naylon staj yapmayın!

Büyük ölçekli firmalardan geri dönüş almanız zor olabilir. Bunu yerine orta veya küçük ölçekli firmalara staj başvurusu yapmanız kabul edilme şansınızı yükseltir.

Staj, öğrenciler için zorlu bir viraj. Yılmayın. Reddedilmenin önemi yok! Aldığınız her ”hayır” sadece ”evet”e bir adım daha yaklaştığınızı gösterir.

İyi Şanslar.

 

Kaynaklar:

http://www.memurahval.com/tbmm/staj-magdurlarina-yasa-tbmm-plan-ve-butce-komisyonu-yasa-ne-zaman-cikacak-h1669.html

http://iskanunu.com/sizin-sorduklariniz/7-soruda-stajyerler/

http://www.alitezel.com/index.php?sid=yazi&id=8387

halitkaya stajyer

Paylaş

Henüz Yorum Yok!

Ne düşünüyorsun / sanıyorsun?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir